@iPoTu Internet Solutions
  • English

[webwereld.nl] Pal gaan staan voor Rop Gonggrijp (opinie)

Gepubliceerd: Woensdag 12 januari 2011
Auteur: Peter Olsthoorn

Justitie in Virginia vordert internetberichten van Rop Gonggrijp. Deze actie raakt de vrijheid van meningsuiting en het berichtgeheim van iedere Nederlander. Bovendien is de persvrijheid in het geding

Twitter maakte bekend dat de openbare aanklager in Virginia alle besloten verkeer en adressen vordert van gebruikte computers van vijf personen betrokken bij Wikileaks, onder wie Rop Gonggrijp. Gonggrijp toont al tientallen jaren veel moed in het blootleggen van risicovol en domweg verkeerd ict-gebruik. Dit raakt alle Nederlanders. We kunnen zeker nu niet afzijdig blijven.

Gonggrijp bevestigde eerder tegen The New Yorker dat hij meewerkte aan de productie van Collateral Murder, een video waarin de doelbewuste moordaanslag door Amerikaanse militairen op kinderen en journalisten is te zien. Dat valt in de categorie onthoofdingen van Amerikanen in het Midden-Oosten, maar riep toch niet dezelfde walging op in de VS, integendeel.

Twitterverkeer is openbaar, maar het is ook mogelijk om directe berichten te sturen. Die zijn besloten, net als bij e-mail. Dit besloten berichtenverkeer van Assange, Gonggrijp cs. wil de openbare aanklager in Virginia inzien. Met de aanwijzingen daaruit kan de aanklager via het OM pogen om ook bij Nederlandse providers bewijsmateriaal te verzamelen, zoals e-mail van Rop bij het door hem opgerichte Xs4all.

Dat is nu van KPN, dat voor 90 procent Amerikaans is, net als het grootse deel van het Nederlandse internet (UPC, Ziggo ook).

Lage drempels

Maar een eenvoudiger stap is het opvragen van verkeersgegevens, dat wil zeggen de informatie over de personen met wie Gonggrijp heeft gebeld en gemaild. In 2009 is daar door opsporingsbeambten bijna drie miljoen keer gebruik van gemaakt, veelal op valse gronden. De drempel is laag. Los daarvan hebben geheime diensten zoals de AIVD toegang tot ons online verkeer.

Bovenal, wat we ons nauwelijks beseffen is dat een groot deel van het internetverkeer van Nederlanders, via Google (Gmail ook), Facebook, Twitter, Microsoft (MSN, Hotmail) iPhone/iPad etcetera op Amerikaanse computers te vorderen is door Justitie in de VS.

Daar wordt nauwelijks bij stilgestaan, terwijl zich toch een stille revolutie voltrekt met de versplaatsing van data van pc’s naar computers ver weg (‘the cloud’). Webwereld vormt een uitzondering en legt in dit voortreffelijke verslag over Google’s dataopslag terecht de link met de Gonggrijp-zaak, inclusief de nu al historische ‘niet zeiken’ arrogantie van Google (Het regent urine uit de Google Cloud). In m’n Googleboek staat dat de Nederlandse overheid juist om deze reden geen klant kan worden voor de Google cloud.

Communicatie van Gonggrijp vond plaats met Assange, maar ook met journalisten, zoals ondergetekende. Het geeft geen pas om daar persoonlijk importantie aan te ontlenen, maar het is wel principieel besloten verkeer tussen een journalist en zijn bron. Het gaat verder: in principe is iedereen die met Gonggrijp communiceerde onderwerp van onderzoek. En wie is het volgende doelwit? Het raakt dicht aan de communicatievrijheid van elke Nederlander.

Bovenal heeft Gonggrijp gebruikgemaakt van zijn vrijheid van meningsuiting. Als klokkenluider is hij niet anoniem, net als velen die direct of indirect steun betuigden aan Wikileaks. Krijgen ze tenminste een aantekening in de VS?

Geheugen van De Telegraaf

Gonggrijp werkte samen met Julian Assange, de voorman van Wikileaks, en de IJslandse parlementariër Birgitta Jónsdóttir. Ze formuleerden ook een wetsvoorstel om IJsland een vrijhaven voor klokkenluiders en journalistieke onthullingen te maken. Dit was volgens de betrokkenen nodig omdat in grote delen van de Westerse wereld inmiddels de vrijheid voor de pers en de vrije meningsuiting van hun bronnen niet meer gewaarborgd is.

Ook Nederland schuift met wetgeving van diverse justitiële maatregelen in richting van beknotting van de pers. Ondermeer het Telegraafconcern werd daarmee geconfronteerd, met de gijzeling van Koen Voskuil van Spits en het afluisteren door de AIVD van onderzoeksjournalisten van De Telegraaf.

De Telegraaf kan daarom, op zijn minst, een gebrekkig geheugen worden verweten met de publicaties afgelopen maandag over Gonggrijp. Een aantal onjuiste, dus valse beschuldigingen werd gekoppeld aan hackersacties van Gonggrijp in het verleden die de Nederlandse ict-samenleving in wording belangrijke kennis opleverde over kwetsbaarheden. Dat is de rol van hackers.

De Telegraaf schilderde Gonggrijp, notabene de zoon van een van de ex-redacteuren, af als terrorist. En dat terwijl diezelfde Telegraaf, reeds op de hoogte dat Gonggrijp betrokken was, van deze ‘terroristen’ nog op 30 november 2010 de video op haar site heeft getoond. Hoeveel boter kun je op je hoofd dragen? Gevalletje in de eigen brievenbus z*, dunkt me. Hoort zo’n zaak bij de Raad voor de Journalistiek thuis?

‘Niet z*’

Om even in Google-taal te blijven: je kunt ook zeggen ‘niet zeiken’ (definitie); je wist wat je deed met Wikileaks. Collateral Murder is een gewone journalistieke onthulling waarvoor je nooit veroordeeld kunt worden, kom gewoon voor en sta je mannetje. Kan zijn, en ik denk dat Gonggrijp er wellicht de moed voor zal weten te verzamelen. Maar mag je voor een evident onrechtvaardige vervolging iemands privéleven jarenlang verzieken?

Gonggrijp is een internationaal vermaard computerexpert, bekend van zijn strijd tegen stemcomputers, behalve in Nederland ook in India en Brazilië gevoerd. Dit vormt voor de VS een economische reden om hem onschadelijk te maken. Gonggrijp strijdt tegen de mogelijkheid om verkiezingsuitslagen te manipuleren bij het stemmen met computers. Deze machines zijn veelal van Amerikaanse makelij, en de software is niet openbaar toegankelijk. Dat juist de VS de mogelijkheid tot manipulatie open willen houden, geeft op zich te denken. Gonggrijp kan ook in dit opzicht als hun vijand worden gezien.

Om genoemde redenen van pers- en uitingsvrijheid is de ‘zaak-Gonggrijp’ er een die ons allemaal aangaat. Nederland moet deze man door dik en dun steunen. Politici zouden gesteund door hun kiezers moeten opstaan en zich teweer moeten stellen tegen de willekeur van informatieverzameling over Gonggrijp, vanwege zijn bijdragen aan de Nederlandse ict-samenleving.

Journalisten moeten geen actie voeren, maar dit ‘geval’ raakt wel m’n eigen vak. Bovenal beroert dit een groot deel van de lezers van Webwereld in hun dagelijks ict-werk. Moet er een actie komen? Of is nog te vroeg en is het beter om, mocht het ooit tot een uitlevering dreigen te komen, het militair vliegveld te blokkeren waar Rop op transport wordt gezet? En als dat mislukt dan (olé, olé 😉 af te reizen naar de VS om de rechtszaak bij te wonen?